Piczo

Log in!
Stay Signed In
Do you want to access your site more quickly on this computer? Check this box, and your username and password will be remembered for two weeks. Click logout to turn this off.

Stay Safe
Do not check this box if you are using a public computer. You don't want anyone seeing your personal info or messing with your site.
Ok, I got it
Kthehu Prapa
Informatika
-Informatika eshte nder shkencat me te reja per her te par eshte perdor ne France ne vitin 1962 nga fjalet information dhe automatiguer kurse sot perdoren termet informatike dhe shkencat kompjuterike .Informatika eshte shkenca e cila meret me perpunimin automatic te te dhenave dhe informatave ,mbledhjen,klasifikimin,matjen,shperndarjen dhe shfrytezimin e tyre duke e shfrytezuar kompjuterin si mjet modern per leximin e qellimeve.kompjuteri eshte system I nderlikuar elektronik qe sherben per perpunimin automatic te te dhenave, te informatave sipas rregullave te caktuara me pare ben llogaritje te shpejta dhe te sakta si dhe mban mend shume informata.Funksionet e kompjuterit jane: -mbajtja ne mend e te dhenave,kryerja e operacioneve aritmetike dhe logjike,kontrollimi dhe korigjimi I pjeseve te tij. Sjellja e vendimeve kompjuterike ndahet sipas tipit mikroprocesorit,kapacitetit te kujdesshem,shpejtesis se zbatimit te instrukcioneve,sistemeveoperative. Lidhjet periferike mund te jene:kompjuteret,minikompjuternet,mikrokompjuteret kalkulatrice. Mikro kompjuteri quhet edhe kompjuteri personal qe perdoret ne zyra,shitore etj. Kompjuteri perbehet prej 4 pjeseve kryesore ato jane: -shtepiza,monitori,tastatura dhe mousi por ka edhe pjes tjera ndihmese: -shtypsi,skeneri,modemi,atoparlandat,drezat per loje etj. Leshimi ne pune te kompjuterit:ndizet monitori te susta ON-OFF,POWER,pastaj ndizet shtepiza te susta e njejt ose pas kyqjes fillon sistemi operativ Windows I instaluar.
Kompjuteri personal
-Kompjuteri ndertohet prej 2 pjeseve themelore dhe te pandashme: 1.Pjesa makinerike-hardver(hadwar) 2.pjesa programore-softver (loktware) -Pjeset makinerike e perbejne:pjeset elektronike dhe makinerike te kompjuterit dhe pjeset tjera qe ngjiten ne kompjuter... Pjesa programore eshte ajo pjese ne te cilen do te mereni dhe eshte e perbere me regulla: -Programi sipas te cilave realizohet komunikimi dhe veprimi ndermjet pjesve te ndryshme te kompjuterit dhe periferine,perpunimi i te dhenave sipas kerkesave te caktuara. Softveri ndahet ne dy grupe:sistemor dhe aplikativ.Sistemi operativ eshte pjesa me e rendesishme pa te cilen kompjuteri nuk punon,me te njohura jane:WINDOWS,CLNIX,DOS,OS2 etj.me aktivizimin e sistemit operativ shikohet ne ekran prej ku fillon cdo gje,ajo siperfaqe qe punon ne ekran quhet DESKTOP.Ne anen e majt te desktopit verehet figura qe quhet IKONA,ato paraqesin njesi te ndryshme te kompjuterit,programe failu dhe folder.Ikonat kryesore jane:MY COMPUTER,RECLYCE BIN(shporta),MY DOCUMENTS,ne desktop kemi edhe shiritin e punes(detyrave)taskear .Ku vendosen programet aplikacionet active.
Njesit e kompjuterit
-Hardveret kryesor jane: -njesia qendrore,njesia hyrse dhe njesia dalese.Pjeset kryesore te njesis qendrore qe lidhen me pllaken AM baz kryesore jane: -mikroprocesori,kujtesa qendrore(ROM),furnizuesi I rrymes,njesia lexuese per disketa magnetike,njesia lexuese e CD-ROM,kartela per lidhje me periferine.Pjeset e njesis hyrese jane:tastiera,miu(MOUSI),skaneri,mikrofoni,doreza per loje etj.Njesit dalese jane te gjitha paisjet periferike(përeth)qe bejne bartjen e te dhenave nga kompjuteri:Monitori,printeri,moteri etj. -Tastiera-eshte njesia hyrese kryesore qe rrealizon komunikimin ndermjet shfrytezuesit dhe kompjuterit d.m.th. nxenesi me tastier regjistron,perpunon,rregullon,pergadit dhe kerkon te dhena te kompjuterit te vendosura me par.Tastiera ka prej 84-105 tastiera por ka me shum dhe me pak ato ndahen:alfa numerike,numerike,per levizjen e kursorit dhe tastiera funksionale. F1-F2-F3-F4-F5-F6-F7-F8-F9-F10-F11-F12. MIU-te programi i Windowsit rol te vecante ka miu,ne vend te komandave veprohet me miun,zgjidhen ikonat,zhvendoset kursori ne cdo pozit,ne cdo pozit te monitorit jep komanda,aktivizimi I tabelave dialoguese,vizatimi I figurave etj. Te miu me teper perdoret tasti i majt por ne programe te vecanta perdoret edhe tasti i djathte,te miu me i riprodhuar ka edhe tast te tret ne form disku i veshur me gome i cili rit me tej mundesit per komunikim me kompjuter.
Njesia qendrore
-Njesia qendrore eshte e perbere prej disa njesive te vendosura ne pllaken baze ose ame sic jane:mikroprocesori RAM-kujtesa qendrore,ROM-kujtesa lexuese,furnizuesi i rrymes. MIKROPROCESORI-eshte pjes perberese me e rendesishme e kompjuterit qe e realizon kryerjen e komandave te dhena te vendosura ne kujtesen qendrore ne form programi,jane me dimenzione te vogla dhe perbehen nga shum trastior dhe elemente gjysem percuese.Mikroprocesori percepton shpejtesin e punes se kompjuterit si dhe punen me kujtesen.Funksionet e mikroprocesorit jane:komanduese dhe aritmetik-logjike. RAM-kujtesa qendrore ruan logjikisht informacionet gjate proceseve ne komjuter. ROM-kujtesa lexuese fikse nuk ruhen te dhena tjera pervec te dhenave qe instalohen ne fabrike gjate prodhimit te kompjuterit.
Njesit dalese
-MONITORI-sherben per paraqitjen ne ekran te te dhenave te hyrjes ose te te dhenave te perpunuara ne kompjuter. PRINTERI-shtypesi shtyp ne leter te dhenat e hyrjes ose te dhenat e perpunuara njelloj ne makinen e shkrimit,pervec teksteve printeret e sotem realizojne shtypjen e fotove te ndryshme,formulave specifike etj.Dallojme printer me gjilpere(pershtypes)dhe lazer(laserik). PLLOTERI-nje nga paisjet periferike eshte edhe plloteri-vizatuesi i cili perdoret krahas printerit per prerjen e letrave sipas madhesis te kerkuara nga perdoresi,postereve dhe materialeve propaganduese.
Sofuteri aplikativ
-Me ane te sistemit operativ nuk mund te kryhen te gjitha funksionet per shembull:nuk mund shkruhen tekstet ose te behen llogari tabelare.Per ato jane te nevojshme programet tjera te cilet punojne nen sistemin operativ.D.m.th sistemi operativ paraqet nje program themelor ne te cilin mbeshtet sofuteri aplikativ-programet shfrytezuese:WORD,EXEL,POWER POINT,OUTLAR e te tjere.
Sofuteri edukativ
-Sofuteri edukativ i perfaqson programet te cilat i mundesojne shfrytezuesin te kete gasje sa me te shpejte,te informatat e kerkuara nga nje fushe e caktuar per caktime educative.Si perfaqsuesi me i rendesishem i ketij sofuteri eshte ENCARTA.
Perdorimi i drejte i kompjuterit
-Perdorimi jo i drejte,jo i rregullt i kopjuterit mund te sjelle pasoja per shendetin e shfrytezimit,te cilat mund te shfaqen me keto pasoja:dhembje e muskujve.ndezje e tetivave,deformim i trupit etj.Do te permendim disa rregulla.Pozita e uljes prane kompjuterit-ulja drejte,mbeshtetja ne karike.tastiera pak ngritur nen kend te pjeret,miu prane tastieres,duhet te ulemi n largesi prej 60cm dhe ne mes te monitorit,ekrani nuk duhet te kete refleksion te drites.Tempi i punes me kompjuter:-pas 20 min preferohet nje pause e shkurter 1-2 min,5-10 min,pas 60 min,pas 2-3 ore pune me kompjuter preferohet nderprerje e plote dhe zevendesim i saj me ndonje aktivitet tjeter.Teknika e punes-shtypje e lehte e tastieres me gishtat,perdorim i te dy duarve gjate shtypjes.Disa ushtrime gjate punes me kompjuter-duart dhe gishtat shtrihen,mlidhen krahet,koka kekon ushtrime te mesuara nga lenda e edukimit fizik dhe shendetsor.
Lojrat kompjuterike
-Qellimi i lojrave kompjuterike ehte zhvillimi i intelegjences,te menduarit logjik shkatesive,shpejtesive,levizjeve,precizeve si dhe aftesive psiko fizike.Insatalimi dhe startimi i lojrave qe te mund te fillohet lojra,ajo duhet te startohet ose nese eshte e domenzdoshme te instalohet.Instalimet e lojrave behen instalimi dhe startimi nga CD,perms diketave dhe hard diskud.Caisjet themelore per loje qe mbeshteten ne te gjitha lojrat kompjuterike jane miu dhe tastiera por shpesh perdoret edhe shkopi per loje dhe tabela per te luajtur.Lojrat jane:logjike,per strategji,per simbulim dhe lojra arkadike. Lojrat logjike-qellimi kryesor i ketyre lojrave eshte qe te vije ne shprehje te menduarit logjik invidual. Lojrat per strategji-te te cilat cdo veprim dhe aksion duhet me mire cdo hap i gabuar kalon ne havor te kundershtarit me perparsi sic eshte lojra e shahut. Lojrat per simbulim-sherbejne per paraqitje te ngjarjeve reale sportive si dhe per drejtimin e aparateve te ndryshme fluturuese dhe vozitese.Simbulimet me te njohura sportive jane:FIFA,NBA.Vozitese jane:NEED FOR SPEED,GTA ETJ.Fluturuese jane:MICROSOFT ELIGHT. Lojrat arkadike-jane lojra me te vjetra ne bote.Lojra e par e ketij lloji eshte bere ne vitin 1961 ku per here te pare eshte pultukuar ne vitin 1962 me emrin hacevar.Keto jane per te rrinjte.
Multimedia
-Eshte e fjale e shfrytezuar kohet e fundit sidomos ne komunikim dhe gjat perdorimit te kompjuterave.Multimedia do te thot shume multi kurse media mjeti me te cilin transformohet informata.Multimedia eshte cdo lidhje e tekstit,fotografive te levizshme ose te palevizshme dhe zeri i kompjuterave.P.sh.kur programi kompjuterik e lidh zerin me fotografi she tekste keto media me kompjuter te vacant bejne kohen e sotme te mundur per mesim dhe argetim.Meritat qe te bashkohen me sukses zeri,fotografia dhe teksti ne menyre kompjuterike e ben zhvillimin e madh i teknologjis te kompjuterit personal. Anveri i cili perdoret per paraqitjen e prgrameve multimedialeve eshte CD-rom se edhe kohet e sotme DVD.Per te degjuar zerin montohen kartela tomike shtuese qe degjohen me degjuese dhe autoparland kur zeri regullohet me kompjuter egzistojn shume programe multimediale:lojra,enciklopedi,per arsim,mesimi i femijeve per lexim ose numrim,mesimi i gjuheve te huaja,turisyike etj.Keto te gjitha i gjejme ne internet.
Rrjetat kompjuterike
-Kompjuteri si makine per perpunimin e te dhenave ka perdorim te madh ne jeten e perditeshme na ndihmojne dhe lehtesojne jeten ne situate te ndryshme.Koha e sotme eshte e paramenduar pa kompjuter.Kompjuternet nuk funksionojn vecas por lidhen ndermjet veti me qellim te shperndarjes drejtperdrejt te te dhenave dhe informatave qe kane kompjuteret qe jane te lidhur ne rjeta kompjuterike.Ne rjet mund te lidhen 2,3 ose me shum kompjuter per te shkembyer te dhena qe shperndahen shpejt dhe sakte d.m.th koha e sotme kerkon dhe lidhje ne rjete kompjuterike.Lidhja behet me ndihmen e kabllave speciale ne aftesin e drites te njejt per largesin perdoruese edhe kabllot telefonike.Kohet e sotme perdoren dhe lidhje pa kabllo si p.sh.dorzuese per telefonata celular por shfrytezohen edhe lidhje satelitore apo antenna satelitore te tokes qe rretullohen rreth saj.Per ta lidhur kompjuterin ne rjet e duhet kartele rjeti qe quhet modem kjo pranon dhe shperndan te dhena ata jane te jashtem dhe te mbrendeshm.Rrjetat ndahe ne lokale kur jan ne afersi dhe globale kur jane ne largesi duke perfshi zonat ne te gjere geografike.Rrjeti me i madh global i cili ekziston dhe ne te cilin jan te lidhur me mijra kompjuter dhe rrjeta kompjuterike locale quhet INTERNET.Me internet gjith boten e kemi ne duar duhet ulur para kompjuterit dhe te dim ta perdorim.
Shkruajti:Valmir Sulejmani